Ministerstwo Finansów poinformowało o przyjęciu przez rząd projektu ustawy nowelizującej Ordynację podatkową. To kolejny etap prac nad deregulacją prawa podatkowego. Projekt trafi teraz do Sejmu.
Najistotniejsze zmiany dotyczą zasad przedawnienia zobowiązań podatkowych:
- Likwidacja zawieszenia przedawnienia przez wszczęcie postępowania karnoskarbowego
Projekt zakłada usunięcie przepisu, który pozwalał zawieszać bieg przedawnienia podatku poprzez wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Zmiana ma ograniczyć praktykę organów polegającą na wszczynaniu takich postępowań tuż przed terminem przedawnienia. W praktyce postępowania karne skarbowe pozostają w większości zawieszone: organy ścigania nie gromadzą dowodów, a jedynie czekają na ostateczną decyzję wymiarową.
Jednocześnie projekt przewiduje zmianę w Kodeksie karnym skarbowym poprzez uchylenie art. 44 § 2 k.k.s. Oznacza to zerwanie powiązania przedawnienia podatku z przedawnieniem karalności czynu – możliwe będzie prowadzenie spraw karnych nawet po przedawnieniu samej należności podatkowej.
- Nowe przesłanki zawieszenia przedawnienia – hipoteka i zastaw skarbowy
Projekt wprowadza nową podstawę zawieszenia biegu przedawnienia w przypadku ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Zawieszenie ma trwać do momentu wygaśnięcia lub wykreślenia zabezpieczenia, jednak nie dłużej niż 5 lat.
Obecnie przepisy przewidują, że zabezpieczenie hipoteczne lub zastawem skarbowym wyklucza przedawnienie podatku. Taką regulację Trybunał Konstytucyjny jednak uznał za niezgodną z Konstytucją już w 2013 r.
Komentarz
Całkowite usunięcie przesłanki zawieszenia terminu przedawnienia poprzez wszczęcie postępowania karnego nie rozwiąże problemu. Szczególnie niepokojące jest umożliwienie prowadzenia postępowań karnych po przedawnieniu podatku. Właściwszym rozwiązaniem byłoby powiązanie zawieszenia przedawnienia z realnym postępem w postępowaniu karnym, np. z momentem przedstawienia zarzutów lub wniesienia aktu oskarżenia.
Ponadto nowe regulacje dotyczące hipotek i zastawów również nie eliminują ryzyka nadużyć. Projekt dopuszcza bowiem wielokrotne ustanawianie zabezpieczeń rzeczowych, co może prowadzić do faktycznego, powtarzalnego zawieszania biegu przedawnienia.
Czas pokaże, czy proponowane zmiany faktycznie poprawią sytuację podatników i ograniczą nadużywanie prawa przez organy podatkowe.