Gdy spółka planuje reinwestowanie zysków, nie warto, aby czekała z przejściem na estoński CIT do końca roku. Musi jednak wypełnić wiele obowiązków, m.in. zamknąć księgi, przygotować korektę wstępną i dostosować procedury wewnętrzne.

Estoński CIT to rozwiązanie pozwalające na odroczenie opodatkowania w spółce do momentu wypłaty zysku. Co do zasady dopóki zysk pozostaje w spółce, CIT nie występuje (z pewnymi wyjątkami, takimi jak m.in. podatek od ukrytych zysków czy wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą). Choć wielu podatników wybiera tę formę od początku roku podatkowego, możliwy jest także jej wybór w trakcie roku. Należy jednak wówczas pamiętać o ogólnych warunkach związanych z wyborem estońskiego CIT oraz o zamknięciu ksiąg rachunkowych. Co więc dokładnie trzeba zrobić, żeby wybrać estoński CIT w trakcie roku?

Weryfikacja warunków wejścia

W pierwszej kolejności należy upewnić się, że spółka spełnia ustawowe warunki, m.in.:

• wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne,
• spółka nie posiada udziałów w innych podmiotach,
• spełnia wymogi dotyczące zatrudnienia,
• nie osiąga dominujących przychodów pasywnych.

Warunki muszą być spełnione na moment wejścia w system (choć strukturę przychodów trzeba sprawdzić za rok ubiegły), dlatego przed złożeniem zawiadomienia warto przeprowadzić audyt struktury właścicielskiej i przychodowej.

Wybór estońskiego CIT następuje poprzez złożenie zawiadomienia ZAW-RD do naczelnika urzędu skarbowego.

Co istotne, decyzja wiąże podatnika co do zasady na okres czterech lat podatkowych. Oznacza to konieczność przemyślanej analizy – szczególnie pod kątem ewentualnych zmian w zakresie struktury właścicielskiej w przyszłości.

Zamknięcie ksiąg rachunkowych

Kluczowym obowiązkiem przy przejściu w trakcie roku jest zamknięcie ksiąg rachunkowych na ostatni dzień miesiąca poprzedzający pierwszy miesiąc wejścia w estoński CIT. W praktyce oznacza to:

• sporządzenie dwóch sprawozdań finansowych,
• ustalenie dochodu podatkowego na zasadach ogólnych za „pierwszą część” roku,
• rozliczenie klasycznego CIT za ten okres.

Cztery kolejne lata podatkowe, czyli jakie

Co istotne, w formularzu ZAW-RD podatnik musi wskazać cztery kolejne lata podatkowe opodatkowania estońskim CIT. Powstaje więc pytanie, jak je określić w przypadku przejścia na estoński CIT w trakcie roku.

Rokiem podatkowym w estońskim CIT jest rok obrotowy w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Jeżeli więc wybór estońskiego CIT następuje w trakcie roku, to pierwszy rok opodatkowania obejmuje okres od dnia wskazanego w zawiadomieniu (np. od pierwszego dnia miesiąca) do końca przyjętego roku obrotowego.

W praktyce oznacza to, że przy roku obrotowym pokrywającym się z kalendarzowym podatnik wskaże w ZAW-RD okres obejmujący niepełne cztery lata kalendarzowe (np. od 1 kwietnia 2026 r. do 31 grudnia 2029 r.).

Korekta wstępna

Korekta wstępna to często najbardziej wymagający element w przejściu na reżim estoński. Jest to obowiązkowe rozliczenie sporządzane na ostatni dzień roku poprzedzającego wejście w ten system opodatkowania. Ma na celu ujednolicenie rozbieżności między wynikami podatkowymi a finansowymi, co pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania lub nieopodatkowania przychodów i kosztów. Korektę wstępną sporządza się w ramach załącznika do CIT-8 (CIT/KW). Wykazane różnice w ramach korekty wstępnej generują dochód opodatkowany stawką 19 proc. Obowiązek podatkowy z tego tytułu jednak nie powstanie, jeżeli spółka pozostanie w reżimie estońskim co najmniej cztery lata.

Zyski wypracowane przed wejściem w estoński CIT muszą zostać wyodrębnione w kapitale własnym. Ich późniejsza wypłata będzie rozliczana odrębnie od zysków wypracowanych w systemie ryczałtu. Brak prawidłowej ewidencji może skutkować problemami przy dystrybucji.

Zdaniem autora

Damian Libertowski

doradca podatkowy w kancelarii Tomczykowski Tomczykowska

Po przejściu na estoński CIT spółka nie płaci miesięcznych zaliczek na podatek, jednak opodatkowaniu podlegają nie tylko wypłaty dywidend, lecz również m.in. ukryte zyski (np. nadmierne wynagrodzenia wspólników czy podmiotów powiązanych ze wspólnikami, pożyczki, świadczenia prywatne) czy wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.

W praktyce konieczne jest bieżące monitorowanie relacji ze wspólnikami i podmiotami powiązanymi.

Przejście na estoński CIT może przynieść wymierne korzyści podatkowe, więc często nie warto czekać do końca roku, szczególnie gdy spółka planuje reinwestowanie zysków, zamiast ich wypłacania. Jest to jednak proces wymagający: zamknięcia ksiąg, przygotowania korekty wstępnej, wyodrębnienia zysków historycznych oraz dostosowania procedur wewnętrznych.

Decyzja o wejściu w system powinna więc być poprzedzona analizą finansową i podatkową. Właściwe przygotowanie minimalizuje ryzyko sporów z organami podatkowymi i pozwala w pełni wykorzystać potencjał estońskiego CIT.

Artykuł ukazał się 09.03.2026 r. w Rzeczpospolitej