VAT naliczony można odliczyć wcześniej? To się dopiero okaże

W poprzednim newsletterze informowaliśmy o rewolucyjnym wyroku Sądu UE, dającym podatnikom prawo do optymalizacji odliczenia podatku naliczonego VAT. Nieoczekiwanie do sprawy włączył się jednak Trybunał Sprawiedliwości UE, więc na finalne rozstrzygnięcie będziemy musieli poczekać.

Warto jednak wykorzystać ten czas do zastanowienia się jak korzystny wyrok można wykorzystać dla potrzeb poprawy płynności podatnika.

Przypominamy, że Sąd UE w sprawie o sygn. T-689/24 uznał, iż  faktura otrzymana przed złożeniem deklaracji za dany miesiąc daje prawo do odliczenia VAT w tym miesiącu, jeżeli materialne warunki odliczenia są spełnione. Dla realizacji prawa do odliczenia VAT jest wymagane posiadanie faktury, ale uwolnienie podatnika z ciężaru tego podatku powinno nastąpić bez zwłoki. Przyjęcie tego poglądu oznaczałoby, że faktura otrzymana pierwszego kwietnia za usługi wykonane w marcu pozwalałaby na odliczenie VAT w deklaracji VAT za marzec.  Dotychczas przepisy Ustawy o VAT jednoznacznie wykluczały taką możliwość.

Okazuje się jednak, że wyrok Sądu UE nie zakończył sprawy. Przepisy Unii Europejskiej przewidują możliwość poddania rozstrzygnięcia ww. sądu kontroli – przeprowadza ją Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na wniosek Rzecznika Generalnego. Procedura kontroli jest wdrażana wówczas, gdy zachodzi ryzyko naruszenia spójności lub jedności prawa Unii. Taka procedura została wdrożona w omawianej sprawie.

Co to w praktyce oznacza? Podatnicy będą musieli poczekać na jednoznaczne rozstrzygnięcie co do momentu, w którym najwcześniej będą mogli odliczyć naliczony VAT. Warto jednak ten czas wykorzystać na weryfikację w jakim zakresie podatnik mógłby liczyć na korzystniejsze skutki szybszego odliczenia – zarówno w stosunku do rozliczeń przyszłych, jak i przeszłych.

Zarządzanie nieruchomościami jako kompleksowa usługa VAT – wyrok NSA

Skutki podatkowe w VAT świadczenia usług zarządzania nieruchomościami są często przedmiotem sporów z administracją podatkową. Przepisy przewidują bowiem zastosowanie zwolnienia z VAT dla świadczeń tego typu, ale problem pojawia się wówczas, gdy trzeba ustalić czym jest to zarządzanie.

W praktyce stosowania prawa część świadczeń wynikających z umowy o zarządzanie jest traktowana jako podlegająca opodatkowaniu stawką VAT. Administracja podatkowa twierdzi bowiem, że nie ma powodu do rozpoznawania kompleksowej usługi zwolnionej z VAT wówczas, gdy poszczególne czynności są względem siebie niezależne i mogą funkcjonować odrębnie.

Spór w takiej sytuacji sprowadza się więc często do oceny, kiedy związki pomiędzy poszczególnymi czynnościami są na tyle silne, że ich podział i rozpoznanie odrębnych świadczeń byłoby działaniem sztucznym.

Wsparciem dla podatników mogą być orzeczenia sądów administracyjnych. W niedawnym wyroku sygn. I FSK 1006/23 NSA potwierdził, że świadczenia podatnika obejmujące m.in. likwidację szkód wyrządzonych na nieruchomości wspólnej oraz zakup osprzętu i wyposażenia części wspólnych stanowi świadczenie kompleksowe, zwolnione z VAT. Warto więc zwrócić szczególną uwagę na zakres świadczeń w umowie o zarządzanie oraz ich wzajemną relację.

O statusie gruntu dla VAT decyduje przeznaczenie podstawowe w MPZP

Grunt jest uznany za budowlany i podlega opodatkowaniu stawką VAT wówczas, gdy jest przeznaczony pod zabudowę, przede wszystkim w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Treść planu bywa jednak niejednoznaczna, co rodzi pytania podatkowe.

Jeżeli zasadnicze przeznaczenie jest inne niż budowlane (na przykład zieleń urządzona), ale plan dopuszcza także wznoszenie na gruncie określonych obiektów budowlanych – czy jest to teren budowlany? Skoro bowiem nawet w ograniczonym zakresie istnieje możliwość zabudowy, to przeznaczenie gruntu jest budowlane. Taki pogląd niekiedy pojawia się w interpretacjach prawa podatkowego.

Na szczęście orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że o charakterze gruntu decyduje jego podstawowe przeznaczenie w MPZP. Jest to pogląd, który wielokrotnie był wskazywany w wyrokach NSA, w tym w niedawnej sprawie rozstrzygniętej przez sąd (sygn. I FSK 1783/23). Warto jednak zwrócić uwagę, że korzystna dla podatników linia orzecznicza nie wynika jednoznacznie z przepisów prawa. Nie można więc wykluczyć ryzyka sporu z administracją podatkową w tym zakresie.