Tax Alert: Projekt nowelizacji ustawy o PIP przyjęty przez rząd

Rada Ministrów na posiedzeniu 17 lutego przyjęła projekt zmian do ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Teraz prace nad nowelizacją rozpocznie Sejm.

Dwie ścieżki przekształcenia formy zatrudnienia

Projekt przewiduje możliwość wydawania przez okręgowych inspektorów pracy decyzji administracyjnych przekształcających umowy cywilnoprawne (w tym umowy B2B, umowy zlecenia) w umowy o pracę, jeżeli wykonywane są na zasadach właściwych dla umowy o pracę.

Jeżeli w trakcie kontroli okręgowy inspektor pracy uzna, że umowa cywilnoprawna wykonywana jest na warunkach właściwych dla stosunku pracy, skieruje do jej stron polecenie usunięcia naruszeń prawa. Jeżeli polecenie nie zostanie wykonane jeszcze przed zakończeniem kontroli, okręgowy inspektor będzie mógł wydać decyzję, w której przekształci dotychczasową umowę w umowę o pracę i określi m.in. rodzaj pracy, miejsce wykonywania i wymiar czasu pracy oraz wysokość wynagrodzenia.

Odwołanie od decyzji będzie wnoszone bezpośrednio do sądu rejonowego. W czasie trwania postępowania sądowego co do zasady osoba zatrudniona będzie chroniona przed zwolnieniem na zasadach przewidzianych dla pracowników. Od wyroku sądu rejonowego będzie przysługiwała apelacja do sądu okręgowego, a w dalszej kolejności także skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego.

Decyzja okręgowego inspektora pracy będzie wywierała skutki od dnia jej wydania, a nie wstecz. Przy czym jej wykonanie będzie następowało dopiero z dniem wydania prawomocnego wyroku sądu. Wyjątkiem od tego będzie sytuacja, w której decyzji zostanie nadany rygor natychmiastowej wykonalności

W drugim wariancie, okręgowy inspektor pracy będzie mógł skierować do sądu powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy. Jest to uprawnienie, które już teraz przysługuje inspektorom pracy. Istotną różnicą w porównaniu do ścieżki administracyjnej będzie możliwość ustalenia przez sąd istnienia stosunku pracy z mocą wsteczną.

Interpretacje i wytyczne Głównego Inspektora Pracy

Projekt zakłada także możliwość wydawania przez Głównego Inspektora Pracy interpretacji indywidualnych dotyczących oceny prawnej danej formy zatrudnienia. Odwołania w tych sprawach będą rozpatrywane przez sądy okręgowe. Główny Inspektor Pracy będzie wydawał także wytyczne dla organów PIP.

Wyższe sankcje za naruszenia przepisów

Zawarcie umowy cywilnoprawnej na warunkach umowy o pracę będzie zagrożone grzywną od 2 do 60 tys. zł. Projekt przewiduje przy tym abolicję dla podmiotów, które w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie ustawy dobrowolnie zamienią wadliwie skonstruowane umowy cywilnoprawne na umowy o pracę.

Ustawa ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Komentarz

Przyjęta przez rząd wersja projektu jest z pewnością znacznie łagodniejsza od pierwotnej wersji przedstawionej przez Ministerstwo Pracy, co nie oznacza, że nie zawiera ono zagrożeń dla przedsiębiorców. Inspektorzy pracy nadal będą mogli wydawać decyzje z rygorem natychmiastowej wykonalności. Z drugiej strony, projekt nie daje pełnej gwarancji szybkiego rozpoznania odwołania przez sąd, a niekorzystne rozstrzygnięcie po latach będzie mogło się wiązać z koniecznością zapłaty znacznej kwoty zaległego podatku dochodowego z odsetkami.

Biorąc pod uwagę fakt, że reforma PIP jest częścią polskiego Krajowego Planu Odbudowy, możemy spodziewać się sporej determinacji rządu w szybkim uchwaleniu ustawy w tej sprawie. Warto więc już teraz dokonać przeglądu zasad współpracy w ramach umów B2B i innych umów cywilnoprawnych, aby być jak najlepiej przygotowanym na nadchodzące zmiany.