Podatek u źródła w 2026 roku – o czym trzeba pamiętać

Mimo pozytywnych dla podatników i płatników danych dotyczących podatku u źródła powinni oni zachować czujność. W przypadku wykrycia nieprawidłowości podczas kontroli grozi im odpowiedzialność podatkowa i karna skarbowa.

Początek roku w podatku u źródła (WHT) dla znacznej części podmiotów dokonujących zagranicznych płatności oznacza przede wszystkim zamknięcie zeszłorocznych rozliczeń oraz wypełnienie obowiązków deklaracyjnych i informacyjnych. Okres ten może być także momentem refleksji nad tym, jak lepiej „zaopiekować się” przyszłymi (oraz zaległymi) rozliczeniami.

Rok 2025 był bowiem dla podatników WHT rokiem pełnym nowości, w szczególności z uwagi na wydane 3 lipca ub.r. objaśnienia podatkowe dotyczące stosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła (DD9.8201.4.2025). Przewidziane w nich rozwiązania dodały co prawda wątpliwości interpretacyjnych, lecz jednocześnie wzmocniły poczucie, że możliwość stosowania preferencji podatkowych będzie łatwiejsza do zrealizowania niż w latach poprzednich.

Na stronie Lubelskiego Urzędu Skarbowego pojawiły się także dane dotyczące kwestii związanych z podatkiem u źródła za cały 2025 rok oraz za lata poprzednie. Jest to więc dobry moment na analizę, czy rok 2025 skłania do patrzenia na przyszłe kwestie związane z WHT ze spokojną głową, czy też z myślą o niejasnej interpretacji przepisów i wątpliwościach co do prawidłowości dokonywanych rozliczeń.

Coraz więcej podatników i dochodów

W pierwszej kolejności warto wskazać na większą liczbę deklaracji CIT-10Z złożonych w 2025 roku, jak również informacji IFT-2R oraz IFT-2. Co ciekawe, w 2025 roku wzrosła także całkowita liczba deklaracji złożonych za lata, które nie poprzedzają roku 2025 bezpośrednio.

Informacja ta skłania do wniosku, że coraz większa liczba podmiotów decyduje się na wypełnienie nie tylko bieżących, lecz także zaległych obowiązków w WHT.

Preferencje podatkowe – co mówią statystyki

W podatku u źródła nie można także zapomnieć o preferencyjnym opodatkowaniu. Jak bowiem wskazują statystyki, coraz większa liczba podmiotów decyduje się skorzystać z preferencji w zakresie płatności na rzecz jednego podmiotu przewyższających 2 mln zł. Świadczyć może o tym liczba złożonych w 2025 r. wniosków o wydanie opinii o stosowaniu preferencji oraz oświadczeń o posiadaniu dokumentów uprawniających do zastosowania preferencyjnych zasad opodatkowania (WH-OSC). W obu przypadkach widać wzrost w porównaniu z rokiem 2024 oraz rekordowy poziom oświadczeń i wniosków na przestrzeni ostatnich czterech lat.

Liczba spraw rozpatrzonych nieznacznie spadła w porównaniu z 2024 rokiem. Organ wydał jednak jedynie 24 odmowy wydania opinii o stosowaniu preferencji, co stanowi 1/3 odmów z roku poprzedniego.

Nie sposób pominąć także spraw dotyczących zwrotu podatku, zarówno w procedurze pay and refund, jak i wniosków o stwierdzenie nadpłaty na podstawie przepisów ordynacji podatkowej. Z analizy danych wynika, że łączna kwota zwróconego WHT w 2025 roku wyniosła ponad 2,4 mld zł, natomiast średnia kwota zwrotu to odpowiednio ok. 2,8 mln zł w ramach procedury pay and refund oraz ok. 294 tys. zł w przypadku wniosków nadpłatowych.

Czy fiskus liberalizuje podejście

Analizując informacje udostępnione przez Lubelski Urząd Skarbowy, można odnieść wrażenie, że tak właśnie jest. Na ww. wyniki wpływa jednak znacznie więcej czynników.

Warto zwrócić uwagę m.in. na to, że z każdym rokiem podmioty ubiegające się o zwrot podatku (a także ich doradcy) dysponują coraz większym zasobem wiedzy na temat wymagań organów w zakresie wypełnienia przesłanek umożliwiających korzystanie z preferencji podatkowej.

Istotne znaczenie w nowo składanych wnioskach mogą mieć wspomniane wcześniej objaśnienia podatkowe. Pomimo licznych wątpliwości wskazują one także nowe rozwiązania, które mogą ułatwić uzyskanie zwrotu podatku. Przykładowo można tu wskazać przewidzianą w objaśnieniach instytucję „dzielonego substratu majątkowego”, pozwalającą na badanie przesłanki prowadzenia istotnej rzeczywistej działalności gospodarczej z uwzględnieniem ponoszenia niektórych kosztów prowadzonej działalności przez inne podmioty.

W związku z tym w przypadku braku pewności co do wyniku sprawy wskazane podmioty mogą zdecydować się na odroczenie złożenia wniosków o wydanie opinii do momentu wzmocnienia argumentacji, w tym poprzez wzmocnienie substancji biznesowej odbiorcy należności, a także poprzez znalezienie w łańcuchu płatności ostatecznego beneficjenta oraz zastosowanie klauzuli look through approach.

Analizując dane zamieszczone przez LUS, można zauważyć, że coraz więcej podmiotów decyduje się na złożenie oświadczeń WH-OSC zamiast długotrwałego postępowania z udziałem organu podatkowego, które ma miejsce w przypadku wniosku o wydanie opinii o stosowaniu preferencji. W takim przypadku kwestie związane z rozliczaniem WHT mogą w dalszym ciągu podlegać kontroli organów podatkowych pod kątem ich prawidłowości.

Trzeba zachować ostrożność

Pozytywne dla podatników (oraz płatników) dane dotyczące podatku u źródła nie powinny jednak usypiać ich czujności. Jak wskazano powyżej, organy podatkowe, w szczególności w zakresie tematów niezabezpieczonych opinią o stosowaniu preferencji, mogą dokonywane rozliczenia zagraniczne poddać kontroli. W przypadku zidentyfikowania nieprawidłowości odpowiedzialność może mieć charakter wielowymiarowy – zarówno podatkowy, jak i na gruncie przepisów karnych skarbowych.

W ostatnim czasie na stronie Krajowej Administracji Skarbowej można było przeczytać o kontroli przeprowadzonej przez organy podatkowe, na podstawie której urzędnicy wykryli nieprawidłowości w podatku u źródła. W konsekwencji spółka wpłaciła ponad 512 mln zł zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Jak podaje KAS, polski podmiot nie potrącał podatku od wypłaconych dywidend, korzystając ze zwolnienia przewidzianego w ustawie o CIT, jednocześnie opierając się na sztucznej strukturze, która była pozbawiona celu ekonomicznego innego niż uzyskanie korzyści podatkowej.

Sytuacja ta jasno wskazuje, że pomimo zmieniających się danych statystycznych dotyczących podatku u źródła, które mogą prowadzić do pozytywnych wniosków, organy podatkowe nieustannie podejmują działania w celu zwalczania nadużyć w podatku u źródła.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że sprawa ta nie jest jeszcze zakończona i jej ostateczny finał może różnić się od wyniku kontroli organu podatkowego. Sytuacja ta doskonale jednak przypomina o istocie odpowiedniego zadbania o kwestie rozliczeń z podmiotami zagranicznymi oraz o konieczności dokładnego zbadania czy spełnione są przesłanki umożliwiające stosowanie preferencji w podatku u źródła.

Zdaniem autora

Analiza danych za 2025 rok, udostępnionych przez Urząd Skarbowy w Lublinie (LUS) i przez Krajową Administrację Skarbową, skłania do sformułowania kilku wniosków dotyczących rozliczeń WHT w 2026 roku. Po pierwsze, podatnicy mają większy wachlarz możliwości do skorzystania z preferencji w podatku u źródła niż w latach poprzednich, na co wpływ mają m.in. wydane objaśnienia podatkowe. Po drugie, z danych zamieszczonych przez LUS można wnioskować, że organy podatkowe podchodzą do rozpatrywanych spraw przychylnie, jeśli skonstruowana przez wnioskodawcę argumentacja nie budzi ich wątpliwości. Pomimo ułatwionego skorzystania z preferencji kontrole nadal mogą być bolesne w skutkach (na co wskazuje także wspomniana w artykule kontrola).

Wydane objaśnienia zawierają jednak zagadnienia, których odpowiednia interpretacja wymaga wsparcia właściwej osoby. Każde rozliczenie z podmiotem zagranicznym, w tym w szczególności pomiędzy podmiotami powiązanymi, wymaga indywidualnej analizy, pozwalającej zidentyfikować potencjalne zagrożenia oraz szanse na pozytywną ocenę sytuacji przez organ podatkowy. Brak takich działań może skutkować odpowiedzialnością za zaległości podatkowe oraz indywidualną odpowiedzialnością na gruncie kodeksu karnego skarbowego. Odpowiednie zadbanie o rozliczenia w podatku u źródła pozwala uniknąć odsetek oraz wysokich zobowiązań podatkowych.

Artykuł ukazał się 23.02.2026 w Rzeczpospolitej