Tax Alert: Prezydent RP zawetował ustawę modyfikującą opodatkowanie fundacji rodzinnych

W czwartek wieczorem pojawiła się informacja o zawetowaniu przez Prezydenta RP ustawy nowelizującej przepisy o opodatkowaniu fundacji rodzinnych.

Zawetowane zmiany

Przypomnijmy, że uchwalona przez Sejm nowelizacja przepisów dotyczących opodatkowania fundacji rodzinnych zakładała m.in.: 

• Wprowadzenie 3-letniego „lock-upu” na aktywach wniesionych do fundacji – celem było wyłączenie zwolnienia podatkowego dla fundacji rodzinnej, jeżeli fundacja zbyłaby składnik majątku w okresie 36-miesięcy od końca roku podatkowego, w którym ten składnik wniesiono do fundacji. Rozwiązanie miało zapobiec agresywnym optymalizacjom podatkowym instrumentalnie wykorzystującym fundacje rodzinne, 

• Opodatkowanie najmu krótkoterminowego – ustawa doprecyzowywała przepisy w świetle prezentowanych stanowisk organów podatkowych, zgodnie z którymi fundacja rodzinna nie powinna korzystać zwolnienia CIT w przypadku dochodów z krótkoterminowego najmu, 

• Rozszerzenie przepisów CFC oraz exit tax na fundacje rodzinne – proponowane zmiany miały na celu ograniczyć wykorzystywanie fundacji rodzinnych do transgranicznych optymalizacji podatkowych, 

• Doprecyzowanie zasad opodatkowania w przypadku posiadania udziałów w zagranicznych spółkach transparentnych podatkowo – zmiany miały na celu zamknięcie luki wykorzystywanej przy użyciu m.in. luksemburskich spółek SCSp.

Weto prezydenckie 

Projekt nowelizacji przepisów o opodatkowaniu fundacji rodzinnych budził skrajne emocje, dlatego o prezydenckim wecie mówiono już od jakiegoś czasu. Przede wszystkim, projekt nowelizacji został ogłoszony w kontrowersyjnych okolicznościach – jego pierwsza wersja zakładała retroaktywne wprowadzenie lock-up’u już od 1 września 2025 r. Ponadto, propozycja nowelizacji przepisów efektywnie od 1 stycznia 2026 r. kolidowała w opinii niektórych z wpisaną do ustawy koniecznością dokonania przeglądu przepisów ustawy o fundacji rodzinnej po 3 latach obowiązywania ustawy. 

Z drugiej strony, potrzeba doprecyzowania przepisów wynikała, po pierwsze, z występowania niedozwolonych praktyk optymalizacji podatkowych z wykorzystaniem fundacji rodzinnych, a po drugie, w związku z kształtowaniem się linii interpretacyjnych organów podatkowych, które niejednokrotnie stały w sprzeczności z literalnym brzmieniem ustawy oraz wyrokami sądów administracyjnych.

Co dalej z fundacjami rodzinnymi? 

Weto Prezydenta RP oznacza, że w 2026 r. fundacje rodzinne będą podlegać obecnie obowiązującym, niezmienionym zasadom opodatkowania. W praktyce, należy mieć na względzie, że pomimo braku zmiany przepisów, fiskus dysponuje narzędziami mogącymi wyegzekwować podatek w sytuacji, gdy fundacja rodzinna prowadzi działalność wykraczającą poza zakres ustawowy lub w przypadku wykorzystywania fundacji do celów optymalizacyjnych – m.in. stosując klauzulę ogólną obejścia prawa podatkowego (GAAR) lub dokonując reklasyfikacji zdarzeń gospodarczych na podstawie właściwej ustawy podatkowej. Projektowane zmiany przepisów najlepiej wskazują, które obszary znajdują się na celowniku organów podatkowych.