Rząd proponuje likwidację sankcji za zapłatę na rachunek spoza tzw. białej listy lub bez MPP

Do Sejmu trafił rządowy projekt ustawy nowelizującej ustawę o CIT oraz ustawę o PIT (druk nr 2837). Propozycje zmian w tych ustawach obejmują między innymi zniesienie sankcji za płatność na rachunek spoza białej listy lub bez zastosowania mechanizmu płatności podzielonej (split payment). Co istotne, propozycja ta dotyczy jedynie zniesienia sankcji przewidzianych w podatkach dochodowych.

Obecnie przepisy podatkowe wykluczają możliwość uznania za koszt podatkowy wydatku, jeżeli płatność za świadczenie nastąpiła na rachunek inny niż wykazany na białej liście. Ograniczenie to dotyczy wyłącznie płatności wynikających z faktur wystawionych przez czynnego podatnika VAT, jeżeli wartość transakcji przekracza 15 000 zł. Również zapłata z pominięciem mechanizmu płatności podzielonej, mimo informacji o tym mechanizmie zawartej na fakturze, oznaczała brak możliwości uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów.  Jeżeli zaś w rozliczeniu uczestniczył podmiot trzeci, który dokonywał płatności na rachunek nieujawniony na białej liście, w określonych sytuacjach miał on obowiązek rozpoznania przychodu.

Projekt nowelizacji przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz osób prawnych przewiduje, że powyższe sankcje zostaną zniesione z dniem 1 stycznia 2027 r.

Czy oznacza to, że podatnik może przestać sprawdzać, czy rachunek kontrahenta znajduje się na białej liście? Absolutnie nie. Wciąż będą bowiem obowiązywały przepisy przewidujące m.in. solidarną odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy przypadające na świadczenie, którego dotyczy płatność na rachunek spoza białej listy. Obowiązywać będą także sankcje za naruszenie obowiązku stosowania MPP, przewidziane w ustawie o VAT. Ustawodawca wprost wskazuje, że sankcje wynikające z przepisów innych ustaw są wystarczające, w związku z czym proponuje uchylenie sankcji przewidzianych w podatkach dochodowych.

Parlament pracuje nad nowelizacją ustawy o VAT

Zapowiadane zmiany w przepisach podatkowych mają także objąć nowelizację ustawy o VAT. Pakiet propozycji rządowych został już uchwalony przez Sejm (druk nr 2677) i będzie teraz przedmiotem prac w Senacie. Zmiany mają więc szansę wejść w życie z początkiem 2027 r. Na niektóre z proponowanych zmian warto zwrócić szczególną uwagę – dotyczy to na przykład w kwestii odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe.

Odpowiedzialność solidarna nabywcy za zobowiązania podatkowe sprzedawcy istnieje już dziś, ale ustawodawca zamierza rozszerzyć jej zakres. Przede wszystkim ma ona objąć także transakcje, których przedmiotem są usługi (dotychczas dotyczyła jedynie dostaw towarów).

Załącznik nr 16 do ustawy wskazuje, które świadczenia mają być objęte odpowiedzialnością solidarną. Należą do nich między innymi:

• usługi reklamowe,
• usługi badania rynku i opinii publicznej,
• usługi doradzę w zakresie projektów architektoniczno – budowlanych,
• usługi doradcze związane prowadzeniem działalności gospodarczej i usługi zarządzania.

Zapłata z wykorzystaniem mechanizmu płatności podzielonej nie będzie wyłączała tej odpowiedzialności.

W przyszłości, jeżeli organ podatkowy udowodni, że nabywca wiedział lub powinien wiedzieć, że faktura dotyczy usług, które nie zostały wykonane, albo czynności dokonanych w warunkach nadużycia prawa, będzie mógł żądać od niego zapłaty podatku na zasadzie odpowiedzialności solidarnej.

Jeżeli powyższe zmiany wejdą w życie, warto przeanalizować poziom występującego w przedsiębiorstwie w tym zakresie. Zarządzanie ryzykiem i wdrożenie mechanizmów ochronnych może uchronić podatnika przed negatywnymi konsekwencjami nierzetelności jego kontrahentów.

Wpływ Planu Ogólnego na skutki VAT sprzedaży gruntu

Interpretacje indywidualne wydawane przez Krajową Informację Skarbową potwierdzają, że treść Planu Ogólnego, w odróżnieniu od Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, nie rozstrzyga o kwalifikacji VAT gruntu.

Wprowadzenie przez ustawodawcę nowego rodzaju dokumentu planistycznego, czyli planu ogólnego, wywołało niepokój niektórych podatników. Czy treść tego dokumentu jest istotna przy ustalaniu skutków sprzedaży nieruchomości niezabudowanych w VAT? Jak wskazywaliśmy we wcześniejszych publikacjach, definicja terenu budowlanego zawarta w ustawie o VAT wyraźnie odwołuje się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale nie mówi nic o planie ogólnym. Definicja terenu budowlanego nie powinna więc opierać się na treści takiego dokumentu. Jednak z uwagi na szczególny charakter Planu Ogólnego jako aktu prawa miejscowego warto obserwować praktykę Krajowej Informacji Skarbowej w tym zakresie.

Dotychczasowe rozstrzygnięcia KIS wskazują, że nie należy spodziewać się rewolucji w tej sprawie. Plan ogólny nie ma znaczenia z perspektywy skutków w VAT. Tak jednoznaczne stanowisko zajął Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 20 lipca 2026 r. Organ podatkowy potwierdził, że treść planu ogólnego pozostaje bez wpływu na uznanie danego gruntu za teren budowalny. Przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.